مقدمه
هزاران
روش برای استناد به منابع مختلف علمی وجود دارد. مجلات علمی بسیاری در
دنیا وجود دارند که از سبک های خاص خود برای رفرنس دهی استفاده می کنند.
اما مجلات زیادی نیز وجود دارند که روش های معتبر و شناخته شده را به
نویسندگان خود توصیه کرده و از آن ها برای چاپ مقاله در نشریات خود بهره می
برند. سبک مرجع نویسی APA (مخفف American
Psychological Association)، پرکاربرد ترین سبک در بین علوم اجتماعی و
پزشکی است که از بعضا از آن در سایر علوم نیز استفاده می شود. حالت های
زیادی در این روش در نظر گفته شده که ذکر تمام آن ها خارج از حوصله این
مقاله است. با این حال تلاش بر این بوده تا به مهمترین حالت های ارجاع
مقالات، کتاب، پایان نامه ها و سایر منابع اشاره شود. اگر چه از روش APA
عموما در مجلات خارجی استفاده می شود، اما مجلات و دانشگاه های ایرانی
زیادی هم هستند که این روش را برای مرجع نویسی مقالات و پایان نامه ها، به
محققین و دانشجویان خود توصیه می کنند. از این رو ضمن عنوان کردن مثال های
لاتین، در موارد مهم به مثال های فارسی نیز اشاره خواهیم کرد.
فهرست مطالب
مرجع نویسی در داخل متن
-
نقل قول کوتاه
-
نقل قول بلند
-
خلاصه نویسی و استفاده از کلمات مشابه
-
نحوه ذکر نام نویسندگان
مرجع نویسی در انتهای متن
-
قواعد کلی
-
نحوه ذکر نام نویسندگان
-
رفرنس دهی مقالات
-
رفرنس دهی کتاب
-
سایر منابع چاپی و الکترونیکی
مرجع نویسی در داخل متن
نقل قول کوتاه :
گاهی
اوقات شما می خواهید عیناً به بخشی از متن برگفته از یک منبع استناد کرده و
یا در اصطلاحاً نقل قول کنید. برای این منظور، می بایست نام خانوادگی
نویسنده و سال انتشار منبع را ذکر کرده و صفحه مورد نظر را نیز انتهای نقل
قول بیاورید. ترکیب های مختلفی را می توان در این خصوص مورد استفاده قرار
داد. به مثال های زیر توجه کنید :
According to Jones (1998), "Students often had difficulty using APA style, especially when it was their first time" (p. 199).
Jones (1998) found "students often had difficulty using APA style" (p. 199); what implications does this have for teachers?
بر اساس مطالعات حیدری و دلفان آذری (1389) "بين مولفه خودانگيختگي هوش هيجاني و مهارت هاي مقابله با استرس رابطه معني دار وجود دارد"
در
صورتی که به دلایل نگارشی نمی خواهید نام نویسنده را درون جمله ذکر کنید می
توانید در پایان نقل قول آن را به صورت زیر داخل پرانتز بیاورید :
She stated, "Students often had difficulty using APA style" (Jones, 1998, p. 199), but she did not offer an explanation as to why.
دقت داشته باشید که در یک نقل قول کوتاه، جمله یا جملات نقل شده می بایست داخل "علامت نقل قول" قرار گیرد.
نقل قول بلند :
در
صورتی که متن نقل قول طولانی باشد (بیش از 40 کلمه)، متن نقل قول، در خط
بعد از نام نویسنده و سال قرار می گیرد و کل متن به اندازه ½ اینچ با لبه
پاراگراف فاصله خواهد داشت. به مثال زیر توجه کنید.
Jones's (1998) study found the following:
Students often had difficulty using APA style, especially when
it was their first time citing sources. This difficulty could be
attributed to the fact that many students failed to purchase a
style manual or to ask their teacher for help. (p. 199)
خلاصه نویسی و استفاده از کلمات مشابه :
ممکن
است شما نخواهید جملات یک منبع علمی را عیناً در مقاله خود تکرار کنید.
بدین منظور، تلاش می کنید ایده اصلی را با کلمات مشابه نوشته و خلاصه آن را
بازگو کنید. در این صورت تنها کافیست نام خانوادگی نویسنده و سال انتشار
آن را ذکر کنید. اگر چه APA شما را به ذکر شماره صفحه نیز تشویق می کند اما آن را الزامی نمی داند. به مثال های زیر دقت کنید :
According to Jones (1998), APA style is a difficult citation format for first-time learners.
APA style is a difficult citation format for first-time learners (Jones, 1998, p. 199).
مطالعات نشان دهنده وجود رابطه معنی دار بین مولفه خودانگيختگي هوش هيجاني و مهارت هاي مقابله با استرس می باشد (حیدری و دلفان آذری، 1389).
نحوه ذکر نام نویسندگان :
ارجاع به یک یا چند نویسنده :
در روش APA،
بسته به تعداد نویسندگان منبعی که شما از آن استفاده می کنید، نوع رفرنس
دهی تفاوت می کند. در صورتی که تعداد نویسندگان یک نفر باشد، طرز نوشتن نام
نویسنده به همان ترتیبی است که در بالا ذکر گردید. اما اگر تعداد
نویسندگان بیش از یک نفر باشد به صورت زیر عمل خواهد شد.
دو نویسنده :
در این صورت هر بار می خواهید ارجاع دهید، می بایست نام هر دو نویسنده را ذکر کرده و بین آن ها از کلمه “and” استفاده کنید. به مثال های زیر دقت کنید.
Research by Wegener and Petty (1994) supports…
(Wegener & Petty, 1994)
(صالحی و میرزایی، 1390)
سه تا پنج نویسنده :
در
این حالت برای با اولی که به این منبع ارجاع می دهید، باید نام تمام
نویسندگان را به طبق نمونه ذکر می کنید. به نحوه استفاده از ویرگول و کلمه “and” توجه کنید.
Kernis, Cornell, Sun, Berry, and Harlow (1993) argued…
(Kernis, Cornell, Sun, Berry, & Harlow, 1993)
(احمدی، عالی مقام، و حسینی، 1388)
در صورتی که نیاز به استفاده مجدد از این منبع بود، کافیست تنها نام نویسنده اول را ذکر کرده و به جای نام سایر نویسندگان از کلمه “et al.” و در فارسی از کلماتی نظیر "همکاران" و "سایرین" استفاده کنید.
Kernis et al. (1993) argued…
(Kernis et al., 1993)
کرامتی و همکارانش (1389) به این نتیجه رسیدند که ...
شش نویسنده یا بیشتر :
در این حالت، در هر جای متن خود که نیاز به استفاده از منبع داشتید، می بایست از “et al.” و یا معادل آن در فارسی، به جای سایر نویسندگان استفاده نمایید.
Harris et al. (2001) argued...
(Harris et al., 2001)
(علی محمدی و سایرین، 1387)
منابع فاقد نام نویسنده :
در صورتی که یک
منبع فاقد نام نویسنده بود، می توانید از عنوان مقاله و یا دو کلمه اول آن،
به جای نام نویسنده در ارجاع دهی درون متن استفاده کنید.
A similar study was done of students learning to format research papers ("Using APA," 2001)
سازمان به عنوان نویسنده :
اگر نویسنده منبع، یک سازمان یا ارگان دولتی باشد، نام سازمان به عنوان نویسنده ذکر می گردد.
According to the International Business Machines Corporation (2010),…
(International Business Machines Corporation, 2010)
بر اساس مصوبات مجلس شورای اسلامی (1391)، ...
در
صورتی که سازمان، دارای نام اختصاری شناخته شده ای باشد، برای بار اول نام
کامل سازمان را به همراه نام اختصاری آن در براکت می آورید و برای دفعات
بعد فقط از نام اختصاری استفاده می کنید.
First citation: (International Business Machines Corporation [IBM], 2000)
Second citation: (IBM, 2000)
ارجاع برای اولین بار: (نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران [ناجا]، 1385)
ارجاع دفعات بعد: (ناجا، 1385)
دو یا چند منبع برای یک متن :
گاهی
اتفاق می افتد که دو یا چند منبع برای یک متن وجود دارد و شما می خواهید
برای تاکید بیشتر در خصوص صحت گفته خود، این منابع را ارائه کنید. برای این
منظور کافیست به صورت زیر منابع را ذکر نمایید.
(Berndt, 2002; Harlow, 1983)
دو نویسنده با نام خانوادگی مشابه :
در
صورتی که می خواهید منابعی را که توسط دو نویسنده با نام خانوادگی مشابه
رفرنس دهید، کافیست حرف اول اسم آن ها را برای جلوگیری از تداخل ذکر کنید.
(E. Johnson, 2001; L. Johnson, 1998)
دو منبع علمی از یک نویسنده در یک سال :
گاهی
اوقات پیش می آید که شما می خواهید به دو منبع ارجاع دهید که هر دوی آن ها
توسط یک نویسنده و در یک سال انجام شده اند. برای جلوگیری از تداخل، روش APA از حروف کوچک انگلیسی (a, b, c) در ادامه سال انتشار استفاده می کند.
Research by Berndt (1981a) illustrated that...
In another study, Berndt (1981b) found that...
ارجاع غیر مستقیم به منبع :
اگر
می خواهید مطلبی را از یک منبع ذکر کنید که خود آن را از منبع دیگری آورده
است، کافیست به منبع اصلی در متن اشاره کنید، اما در رفرنس داخل پرانتز
منبع دوم را ذکر نمایید. اگر معمولا دانشجویان صرفا از منبع اول و یا دوم
جهت رفرنس دهی استفاده می کنند، اما شیوه صحیح بر اساس روش APA به این صورت می باشد.
Johnson argued that... (as cited in Smith, 2003, p. 102).
نکته: فراموش نکنید از کاما برای جدا کردن قسمت های مختلف منبع (نام نویسنده، سال انتشار، صفحه) استفاده نمایید.
مرجع نویسی در انتهای متن :
فهرست
مراجع می بایست در انتهای مقاله یا پایان نامه قرار گیرد. این لیست،
اطلاعات مهمی از منابع مورد استفاده در متن را در اختیار خواننده قرار می
دهد، به طوری که از طریق آن بتواند منابع مورد نظر را شناسایی و در صورت
نیاز مطالعه نماید. تمامی منابعی که شما در متن به آن ارجاع می دهید می
بایست در فهرست مراجع درج شوند. به همین ترتیب، تمامی منابعی که در فهرست
مراجع آورده شده اند، می بایست در متن نیز مورد استفاده قرار گرفته باشند.
قواعد کلی :
۱. در هر ارجاع، تمام خطوط بعد از خط اول به میزان ½ اینچ جلوتر قرار می گیرند.
۲. اسم نویسندگان وارونه می شود (ابتدا نام خانوادگی، سپس حرف اول نام).
۳. مراجع می بایست به ترتیب حروف الفبا و بر اساس نام خانوادگی اولین نویسنده مرتب شوند.
۴. نام مجله باید کامل باشد ( از نام های کوتاه شده استفاده نشود) و دقیقا بر اساس نامی که مجله ذکر کرده آورده شود. برای مثال :
Correct: Technology, Outsourcing & Transforming HR
Incorrect: Technology, Outsourcing and Transforming Hr
۵. کلمات اصلی در نام مجله باید با حروف بزرگ نوشته شوند. برای مثال :
Entrepreneurship & Small Business Management in the Hospitality Industry
۶. زمانی که به یک منبع ارجاع می دهید، تنها حروف اول از کلمه اول عنوان آن را با حرف بزرگ بنویسید.
نکته: در هر یک از حالات به نحوه استفاده از علائم نقطه، ویرگول و دو نقطه و نیز فرمت ایتالیک (مورب) حروف دقت کنید.
نحوه ذکر نام نویسندگان :
صرف نظر از نوع منبع (کتاب، مقاله، بخشی از کتاب، ...)، نحوه مرجع نویسی در انتهای متن با استفاده از روش APA
بر اساس تعداد نویسندگان به صورت زیر خواهد بود. در تمامی روش ها بین نام
نویسنده ها از کاما و بعد از نام آخرین نویسنده از نقطه استفاده می شود.
یک نویسنده : ابتدا نام خانوادگی ، سپس حرف اول نام.
Berndt, T. J. (2002). Friendship quality and social development. Current Directions in Psychological Science, 11, 7-10.
دو نویسنده : نام خانوادگی به همراه حرف اول نام برای هر نویسنده به طوری که با “&” از یکدیگر جدا می شوند.
Wegener, D. T., & Petty, R. E. (1994). Mood management across affective states: The hedonic contingency hypothesis. Journal of Personality and Social Psychology, 66, 1034-1048.
سه تا هفت نویسنده : نام خانوادگی و حرف اول نام هر نویسنده، به طوری که نام نویسندگان با کاما از یکدیگر جدا شده و نویسنده آخر با “&” می آید.
Kernis, M. H., Cornell, D. P., Sun, C. R., Berry, A., Harlow, T., & Bach, J. S. (1993). There's more to self-esteem than whether it is high or low: The importance of stability of self-esteem. Journal of Personality and Social Psychology, 65, 1190-1204.
بیشتر از هفت نویسنده : نام 6 نویسنده اول به همان ترتیب بالا خواهد آمد، اما به جای نام سایر نویسندگان “. . .” گذاشته می شود و پس از آن نام آخرین نویسنده خواهد آمد. به این ترتیب بیش از 7 نام در مرجع ذکر نخواهد شد.
Miller, F. H., Choi, M. J., Angeli, L. L., Harland, A. A., Stamos, J. A., Thomas, S. T., . . . Rubin, L. H. (2009). Web site usability for the blind and low-vision user. Technical Communication, 57, 323-335.
نام سازمان به جای نویسنده :
International Business Machines Corporation (2009)
دو یا چند منبع از یک نویسنده :
اگر از دو یا چند منبع که توسط یک نویسنده نگارش شده اند استفاده شود، منابع به ترتیب زمان انتشار (از قدیم به جدید) فهرست می شوند.
Saaty T. L. (2004).
Saaty T. L. (2008).
زمانی
که یک نویسنده در دو مقاله وجود دارد، به طوری که در یکی تنها نویسنده و
در دیگر به عنوان نویسنده اول می باشد، مقاله ای که به تنهایی توسط وی
نگارش شده در ابتدا می آید.
Berndt, T. J. (1999). Friends' influence on students' adjustment to school. Educational Psychologist, 34, 15-28.
Berndt, T. J., & Keefe, K. (1995). Friends' influence on adolescents' adjustment to school. Child Development, 66, 1312-1329.
اگر نام نویسندگان اول دو مقاله یکسان بود، مقالات به ترتیب حروف الفبای نویسندگان دوم مرتب خواهند شد.
Wegener, D. T., Kerr, N. L., Fleming, M. A., & Petty, R. E. (2000). Flexible corrections of juror judgments: Implications for jury instructions. Psychology, Public Policy, and Law, 6, 629-654.
Wegener, D. T., Petty, R. E., & Klein, D. J. (1994). Effects of mood on high elaboration attitude change: The mediating role of likelihood judgments. European Journal of Social Psychology, 24, 25-43.
دو یا چند مقاله متعلق به یک نویسنده در یک سال :
در چنین شرایطی مقالات بر اساس حروف الفبای عنوان مقاله مرتب خواهند شد. حروف (a, b, c) پس از این مرتب سازی به مقالات تخصیص داده می شود.
Berndt, T. J. (1981a). Age changes and changes over time in prosocial intentions and behavior between friends. Developmental Psychology, 17, 408-416.
Berndt, T. J. (1981b). Effects of friendship on prosocial intentions and behavior. Child Development, 52, 636-643.
رفرنس دهی مقالات :
در حالت کلی نحوه ارجاع به مقالات در روش APA به صورت زیر می باشد :
در ادامه حالت های مختلف ارجاع به مقالات بر اساس نوع مجله، در قالب یک مثال نمایش داده می شود.
مجلاتی که بر اساس Volume صفحه بندی می شوند :
Harlow, H. F. (1983). Fundamentals for preparing psychology journal articles. Journal of Comparative and Physiological Psychology, 55, 893-896.
مجلاتی که بر اساس Issue صفحه بندی می شوند :
Becker, C. L., DeFond, M. L., Jiambalvo, J., & Subramanyam, K.
(2010). The Effect of Audit Quality on Earnings Management*. Contemporary accounting research, 15(1), 1-24.
نشریات هفتگی :
Henry, W. A., III. (1990, April 9). Making the grade in today's schools. Time, 135, 28-31.
روزنامه :
Schultz, S. (2005, December 28). Calls made to strengthen state energy policies. The Country Today, pp. 1A, 2A.
Parker-Pope, T. (2008, May 6). Psychiatry handbook linked to drug industry. The New York Times. Retrieved from http://well.blogs.nytimes.com/2008/05/06/psychiatry-handbook-linked-to-drug-industry
رفرنس دهی کتاب :
کتاب ها بسته به شرایط مختلف در روش APA به صورت زیر ارجاع داده می شوند :
ارجاع به کتاب در حالت عمومی :
کتاب های ویرایش شده بدون نام ویرایشگر :
اگر کتابی ویرایش شده باشد اما نام ویرایش کننده آن مشخص نباشد به صورت مثال زیر ارجاع داده می شود
Duncan, G. J., & Brooks-Gunn, J. (Eds.). (1997). Consequences of growing up poor. New York, NY: Russell Sage Foundation.
کتاب های ویرایش شده با نام ویرایشگر :
Plath, S. (2000). The unabridged journals. K. V. Kukil (Ed.). New York, NY: Anchor.
کتاب ترجمه شده :
Laplace, P. S. (1951). A philosophical essay on probabilities. (F. W. Truscott & F. L. Emory, Trans.). New York, NY: Dover.
ویرایش چندم از یک کتاب :
در صورتی که کتاب مورد نظر شما برای چندمین بار توسط نویسنده یا نویسندگان اصلی ویرایش شده باشد، به صورت زیر ارجاع داده می شود :
Helfer, M. E., Kempe, R. S., & Krugman, R. D. (1997). The battered child (5th ed.). Chicago, IL: University of Chicago Press.
فصلی از کتاب :
زمانی که شما می خواهید به فصل خاصی از یک کتاب ارجاع دهید، بر اساس سبک APA
به صورت زیر عمل خواهید کرد. نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که
در چنین حالتی شما باید صفحات فصل مورد نظر را مشخص کنید و برای این منظور
از “pp” استفاده می کنید، حال آنکه در مورد مقالات (به جز روزنامه) اینگونه نیست.
O'Neil, J. M., & Egan, J. (1992). Men's and women's gender role journeys: A metaphor for healing, transition, and transformation. In B. R. Wainrib (Ed.), Gender issues across the life cycle (pp. 107-123). New York, NY: Springer.
سایر منابع چاپی و الکترونیکی :
بخشی از یک دایره المعارف :
Bergmann, P. G. (1993). Relativity. In The New Encyclopedia Britannica. (Vol. 26, pp. 501-508). Chicago, IL: Encyclopedia Britannica.
استفاده از منبع به صورت غیر مستقیم :
پیش
از این نحوه ارجاع به متن در حالتی که شما از یک مقاله یا کار علمی به صورت
غیر مستقیم استفاده می کنید، ذکر گردید. در خصوص نحوه رفرنس دهی به این
مقالات در پایان متن، اگر شما مقاله اصلی را نخوانده و تنها از مقاله واسط
استفاده کرده اید، دیگر نیازی به ذکر مقاله اصلی نخواهید داشت. برای مثال :
Coltheart, M., Curtis, B., Atkins, P., & Haller, M. (1993). Models
of reading aloud: Dual-route and parallel-distributed-processing
approaches. Psychological Review, 100, 589-608.
پایان نامه :
در رفرنس دهی به یک پایان نامه در روش APA ،
نوع پایان نامه (کارشناسی ارشد یا دکتری)، پایگاهی که در آن پایان نامه
فهرست شده (در صورت وجود) و دانشگاه باید ذکر گردند. همچنین اگر پایان نامه
دارای شماره خاصی در آن پایگاه است باید شماره آن داخل پرانتز قید شود. به
مثال های زیر دقت کنید :
Bartel, T. M. C. (2005). Factors associated with attachment in international adoption (Doctoral dissertatio), Kansas State University. Retrieved from http://hdl.handle.net/2097/131
جهانگشاي رضايي، مصطفي. (1384). طراحي و بكارگيري نرم افزار ارزيابـي
عملكرد واحـدهاي خـودروسازي. (پایان نامه کارشناسی ارشد)، دانشگاه تهران.
(شماره بازیابی. 1164P).
گزارش سازمان های غیردولتی :
گزارشاتی
که در آن نام نویسنده همان نام سازمان ناشر است، به صورت زیر ارجاع داده
می شود. در صورتی که گزارش نویسنده شخصی داشت از همان شیوه رفرنس دهی کتاب
استفاده می شود.
American Psychiatric Association. (2000). Practice guidelines for the treatment of patients with eating disorders (2nd ed.). Washington, DC: Author.
مقالات کنفرانسی :
بسیاری از مجموعه مقالات کنفرانسی، به صورت یک کتاب با عنوان مجموعه مقالات آن کنفرانس چاپ می شوند. این گونه مقالات روش APA به صورت زیر ارجاع داده می شوند :
Schnase, J. L., & Cunnius, E. L. (Eds.). (1995). Proceedings from CSCL '95: The First International Conference on Computer Support for Collaborative Learning. Mahwah, NJ: Erlbaum.
مقالات نشریات و پایگاههای اینترنتی :
تمامی
نشریات اینترنتی لزوما نسخه چاپی ندارند و یا اینکه گاها مجلاتی ابتدا
نسخه آنلاین مقالات خود در یک شماره را منشتر کرده و پس از مدتی نسخه چاپی
آن را ارائه می دهند. همچنین پایگاه های اطلاعاتی نظیر Wikipedia مقالاتی را منشتر می کنند که ممکن است لینک آن ها در طی زمان تغییر کند. APA استفاده از DOI
و در صورت عدم وجود آن ، استفاده لینک مقاله را برای رفرنس دهی این گونه
مجلات و مقالات پیشنهاد می کند. به مثال های زیر توجه کنید :
Brownlie, D. (2007). Toward effective poster presentations: An annotated bibliography. European Journal of Marketing, 41, 1245-1283. doi:10.1108/03090560710821161
Wooldridge, M.B., & Shapka, J. (2012). Playing with technology:
Mother-toddler interaction scores lower during play with electronic
toys. Journal of Applied Developmental Psychology, 33(5), 211-218. http://dx.doi.org/10.1016/j.appdev.2012.05.005
Maxwell, E. (2007). Rethinking privacy, RFID journal, Retrieved from http://www.rfidjournal.com/article/view/2133/1/341
چکیده مقالات :
در
صورتی که صرفا از چکیده یک مقاله استفاده می کنید و متن کامل مقاله شما
منتشر شده و قابل دسترس است، همانند یک مقاله عادی به آن ارجاع دهید و تنها
جلوی نام مقاله از کلمه چکیده درون براکت استفاده کنید. در صورتی که متن
کامل مقاله قابل دسترسی نیست، تنها به چکیده ارجاع دهید.
Wang, J. L., Lesage, A., Schmitz, N., & Drapeau, A. (2008). The
relationship between work stress and mental disorders in men and women:
Findings from a population-based study. Journal of Epidemiology and Community Health, 62, 42-47. Abstract retrieved from http://jech.bmj.com
حرف آخر :
در
این مقاله سعی کردیم شما را با مهمترین حالات در سبک رفرنس دهی APA آشنا
کنیم. این روش که توسط انجمن روانشناسی آمریکا معرفی و در کتابی تحت
عنوان Publication Manual of the American Psychological Association
ارائه شده است، حالات بسیاری را برای ارجاع منابع مختلف در شرایط مختلف مد
نظر قرار می دهد که مهمترین این حالات مورد بررسی قرار گرفت. حالات دیگری
نظیر ارجاع به منابع صوتی، تصویری، ایمیل، مصاحبه و ... وجود دارد که در
صورت نیاز می توانید با مراجعه به منابع ذکر شده از آن ها استفاده کنید. با
این حال نرم افزار های مختلفی نظیر Endnote, Mendeley و Zotero وجود دارند که می توانید از آن ها برای مدیریت مراجع خود استفاده نمایید.
منابع برای مطالعه بیشتر :
American Psychological Association. (2009). Publication manual of the American Psychological Association (6th ed.): Author.
Joshua
M. Paiz, E. A., Jodi Wagner, Elena Lawrick, Kristen Moore, Michael
Anderson, Lars Soderlund, Allen Brizee, Russell Keck. (2012). APA Formatting and Style Guide, from http://owl.english.purdue.edu/owl/resource/664/01/
;
